Zoals bekend, werd Boek 7 BW inzake bijzondere contracten goedgekeurd en zal het in werking treden op 1 september 2027. In onze eerdere bijdragen bespraken we al wat dit betekent voor koop, huur, diensten en belangenconflicten.
In deze bijdrage gaan we specifiek in op de belangrijkste nieuwigheden voor dadingen.
Bevestiging van een aantal klassieke regels
Met het nieuwe Boek 7 BW krijgt ook de dading een gemoderniseerde regeling.
Een dading is in de praktijk een belangrijk contractueel instrument om geschillen, door wederzijdse toegevingen van de partijen, te beëindigen of te vermijden.
Naast dat klassieke begrip bevestigt Boek 7 BW ook nog een aantal andere regels.
Zo kunnen partijen een dading sluiten over elk geschil van vermogensrechtelijke aard, bijvoorbeeld een betwiste factuur of een schadeclaim. Ook over geschillen van niet-vermogensrechtelijke aard is een dading mogelijk, op voorwaarde dat het gaat om rechten waarover de partijen kunnen beschikken.
De burgerlijke vordering die voortvloeit uit een misdrijf, zoals de schadevergoeding voor het slachtoffer, kan eveneens het voorwerp van een dading zijn. Let wel: zo’n dading verhindert niet dat het openbaar ministerie de dader alsnog strafrechtelijk vervolgt.
Zoals bij elk contract, geldt ook dat het voorwerp en de oorzaak van de dading geoorloofd moeten zijn. Een dading die strijdig is met de openbare orde, blijft dus uitgesloten.
Boek 7 BW bevestigt verder ook uitdrukkelijk dat publiekrechtelijke rechtspersonen een dading kunnen sluiten, onverminderd eventuele bijzondere wetten.
Tot slot wordt uitdrukkelijk in herinnering gebracht dat het geschil waarop de dading betrekking heeft, en de afstand van recht die eruit voortvloeit, strikt moeten worden uitgelegd.
Wel minder wetsartikelen
De nieuwe regeling bevat minder bepalingen dan vroeger. De wetgever herhaalt niet langer wat al in het algemeen contractenrecht staat.
Dat past in de bredere doelstelling van de hervorming. Volgens de Toelichting laat Boek 7 BW zich inspireren door het principe van de “zuinigheid van rechtsregels”. Bepalingen die slechts een toepassing zijn van de algemene regels van Boek 5 BW (het algemeen contractenrecht), worden daarom geschrapt.
Geschriftvereiste wordt niet overgenomen
Onder het oude recht bepaalde artikel 2044, tweede lid oud BW dat een dading schriftelijk moest worden opgemaakt. Het ging niet om een geldigheidsvereiste, maar om een bewijsregel: de partij die zich op een dading wilde beroepen, moest die met een geschrift kunnen aantonen.
Dat vereiste van een geschrift werd niet overgenomen in Boek 7 BW. Voortaan gelden voor het bewijs van een dading gewoon de algemene bewijsregels van Boek 8 BW.
Ook al is een geschrift niet altijd meer verplicht, toch blijft het verstandig om een dading schriftelijk vast te leggen. Dat vermijdt dat later opnieuw discussie ontstaat over wat precies werd afgesproken. Discussies zijn nu net wat een dading wil voorkomen.
Uitsluiting van een aantal buitengerechtelijke sancties
Het algemeen contractenrecht (Boek 5 BW) laat een contractpartij in een aantal gevallen toe om zelf, door een schriftelijke kennisgeving aan de andere partij, een sanctie eenzijdig toe te passen, zonder eerst naar de rechter te moeten stappen. Voor de dading maakt Boek 7 BW op dat principe echter een aantal uitzonderingen.
Vooreerst kan een dading niet eenzijdig nietig worden verklaard door een schriftelijke kennisgeving. Wie meent dat de dading nietig is, bijvoorbeeld wegens dwaling of bedrog, moet zich daarvoor tot de rechter wenden.
Ook de buitengerechtelijke ontbinding door schriftelijke kennisgeving, die Boek 5 BW in het algemeen toelaat, is voor een dading uitgesloten. Komt de andere partij haar verplichtingen uit de dading niet na, dan zal een ontbinding in principe via de rechter moeten verlopen. Een uitzondering daarop geldt wanneer partijen zelf een uitdrukkelijk ontbindend beding hebben opgenomen in hun dading. Dan is een buitengerechtelijke ontbinding wel mogelijk.
Tot slot kan een partij bij een dading evenmin eenzijdig, door schriftelijke kennisgeving, een prijsvermindering toepassen.
